78 JAAR
Drie boekjes, daar liggen ze op tafel en hij las ze.
Het zijn rapportages over onderzoekingen die de laatste jaren werden uitgevoerd om na te gaan of het nog mogelijk is voor de mensheid om op een leefbare manier de eenentwintigste eeuw te halen.
Over één ding waren ze het eens, de mensen van het Wereld Ongelijkheids Lab, organisatieadviesbureau McKinsey en de Club van Rome: stoppen met de CO2-emissie, zorgen voor voldoende voedsel, scholing, huisvesting, gezondheid, ja zorgen voor een gelukkige mensheid. Maar dan het pad er naartoe, waarlangs moest dat gaan? Daarover verschilden de meningen.
Het rapport van het OngelijkheidsLab schuift Jannes opzij. Ouderwets socialistisch-materialistisch denken is het met een obsessie voor gelijkheid. Als het maar gelijk is! Geeft niet wat!
Het rapport van McKinsey wordt erop gelegd. Ouderwets liberaal positivisme met een heilig geloof in technologie, particulier initiatief en kapitaal om mee te investeren, maar nog wel even secuur uitzoeken of de aardbodem voldoende grondstoffen bevat om alles mogelijk te maken. Nou, er is nog plenty! Ook dit rapport is gevuld met ideologisch wensdenken.
Het rapport van de Club van Rome doet verslag van het verder uitbouwen, verfijnen en digitaliseren met moderne computertechniek van het originele systeemdynamische wereldmodel uit 1972. Een integraal model van het systeem 'aardse biosfeer' met alles wat erin leeft en beweegt en het is dynamisch want de klok loopt van 1972 tot 2100. Het model staat op het internet en je kunt zelf schuifjes instellen voor parameters en je eigen scenario kiezen. Als je alle schuifjes op nul zet krijg je het scenario Doormodderen (To Little to Late) en als alle schuifjes helemaal open staan krijg je het scenario Reuzensprong (Giant Leap). Het model is geloofwaardig omdat alle erin opgenomen relaties tussen variabelen zijn gecalibreerd met meetgegevens uit de werkelijkheid in de periode 1972-2022. Alles is dus gekwantificeerd, ja dit is wetenschap! Het rapport is ideologisch bezien niet links of rechts, het is humanistisch en roept de mensheid op tot inkeer en gedragsverandering. Maak de Reuzensprong! Net zoals vrouwe Vrede die in haar Querela Pacis ( Erasmus) de oorlogvoerende volkeren opriep: Maak vrede!
Een model met een paar honderd variabelen over bodem, water, lucht, planten en dieren. Prachtig, maar.. toch mist er iets, die ene grootheid, dat alleszeggende kengetal, die toestandsgrootheid voor het systeem 'biosfeer aarde' en dat brengt de voorzitter van de Vereniging Villa Entropie ertoe deze brief te schrijven:
'Aan het Earth4All-modelling Team, 
Villa Entropie 29 oktober 2026
Geachte dames en heren,
Namens de vereniging Villa Entropie vraag ik uw aandacht voor het volgende.
Veel dank voor het sinds 1972 bijhouden van het wereldmodel van Jay Forrester. De afgelopen 50 jaar is wel gebleken dat het model goed kan voorspellen. Mooi is de systeemdynamische opbouw die steeds verder is verfijnd met nu al honderden instelbare variabelen en vergelijkingen. Wat ons aanspreekt is dat de gehele aardse biosfeer met alle levende wezen wordt behandeld als een enkel geïntegreerd systeem. Een dynamisch systeem met een lopende klok. Prachtig!
Toch missen wij iets wezenlijks en dat is dit: als de vraag wordt gesteld 'hoe gaat het met de biosfeer als geheel, met de compartimenten lucht, water en bodem tezamen. Hoe gaat het met de leefbaarheid ervan voor alle levende wezens, hoe ontwikkelt zich de biosfeer, hoe gaat het ermee?' dan geeft het model daar geen antwoord op. Het geeft slechts enkele deel-antwoorden over bepaalde elementen van de biosfeer, met name de opwarming van het compartiment atmosfeer en het welzijn van het compartiment levende mensen, maar een enkel kengetal over de toestand van de biosfeer als geheel ontbreekt. Een uniek meetbaar kwaliteitsgetal.
Zo'n grootheid bestaat: het gaat ons daarbij om de extensieve toestandsgrootheid entropie met als eenheid Joule / 0Kelvin. Het interne milieu van de biosfeer kan daarmee worden geduid. En dan gaat het niet alleen om de lucht, maar ook om alle wateren en de bodem, die prachtige hemelsblauwe mantel rondom de Aarde die ons zo dierbaar is .
Wij beseffen dat het berekenen van dit getal ingewikkeld en tijdrovend is. Dat weten wij uit eigen ervaring omdat wij in onze Villa Entropie entropie-neutraal willen leven. Zo hebben wij de entropieverhoging uitgerekend die het afpelen van één mensenleven veroorzaakt in de biosfeer, deze bedraagt ΔSbiosfeer = 311.233 kJ/0K. Wij nodigen u uit om eens een kijkje te nemen in onze villa op onze webzijde entropie.nl en te ervaren hoe onze entropieberekeningen zijn opgebouwd.
Omdat de aarde ons lief is stellen wij u voor om toch de moeite te nemen, omdat geen enkele andere grootheid zo goed de conditie van de patient weergeeft.
Definieer een bandbreedte waarbinnen de entropie zich dient te bevinden voor voldoende leefbaarheid. Hoe groot is de entropie nu? Wat wordt de entropie van de biosfeer na de Reuzensprong?
Installeer in elk werelddeel een entropie-barometer op een goed zichbare plaats. Roep op tot de Reuzensprong net zoals vrouwe Vrede deed die in haar Querela Pacis de oorlogvoerende volkeren opriep: maak Vrede!
Doe het!
In afwachting van uw antwoord en nieuwsgierig naar de keuze die u hierin maakt, steeds bereid om mee te helpen,
namens alle leden van de vereniging Villa Entropie,
Jannes Mens Lokaal
voorzitter'
----------------------------------------
Die avond is het stil aan tafel.
'Wat is er?' vraagt Iris.
'Stel dat de Reuzensprong lukt, dan is het 2100 en zijn wij er allang niet meer. Dat voelt raar.'
'Maar onze kinderen zijn er dan wel!'
Even zwijgt Jannes dan zucht hij.
'Ik hoop het voor ze.'
Maar diep van binnen weet hij dat het Doormodderen wordt, gehoorzaam aan de Tweede Hoofdwet, de Wet der Onbedoelde Neveneffecten.
